21 Nisan 2014 Pazartesi

Meraklı Bebekler

Merak, Bebeklikten Ergenliğe...
http://hulyagurel.simplesite.com.tr/316629074


İnternetle birlikte hayatımıza giren ifadelerden birisi: Arama motoru. Google ilk akla geleni. Giderek sayıları çoğalan arama motorları sayesinde bilgiye ne kadar kolay ulaşıyor, başkalarının paylaşımları sayesinde onların deneyimlerini elde ediyor ve zamanı etkin kullanabiliyoruz.

Arama motoru, bazı günlerde hizmet verse, sürekli arızalansa, bazen erişilebilse, ne hissedersiniz? Öfkeden deliye dönebilir, bir daha burada arama yapmayacağım diye başka ortam seçebilir, kendimizi eksik hissedebiliriz. Özgürlüğümüzün kısıtlandığı düşüncesiyle çıldırabiliriz…

Peki ya başınızı çevirdiğiniz anda, ortadan kaybolan, kaşla göz arasında başını belaya sokan minik afacanların arama motorları var mıdır? Gülümsediğinizi görür gibiyim. Elbette onların arama motorları merakları sayesinde, kendi bedenini ve çevresini keşfediyor, tanıyor ve bilgiye ulaşıp, karşılaştırmalar yapabiliyorlar.

Yaşamın ilk yıllarında ve hatta ergenliğin sonuna kadar merak her şey demektir. Sağlıklı gelişimin göstergesidir. Yetişkinlerin de sabrını taşıran unsurların başında çocuklarının merakları gelir.

Acaba bebek, çocuk ve ergenlerimizin meraklarını gidermelerinde, erişimde kalmalarına ne kadar izin veriyoruz?

Ebeveynler ve öğretmenler olarak, çocukların meraklarının peşinden gitmelerini çoğu zaman hoş karşılamayız. Örneğin “Ne gelirse, meraktan başa gelir diye söylemiş atalarımız.”

Bebekler merak ettikleri her şeyi ağızlarına atar, tadına bakarlar. Tadıyla, şekliyle, yumuşaklığıyla, kokusuyla elde edilen bilgiler beyne işlenir. Zaman geçtikçe buna dokuyla ilgili bilgiler eklenir.

5 duyu ile elde edilen bilgiler, hisler, duygular ve tepkiler, etkilerle harmanlanıp öylece belleğe saklanır. Deneyimlerin sayısı ile toplanan veriler karşılaştırılır. Merak, davranışı, davranışlar bilgileri, bilgiler , deneyimleri, deneyimler yaşantıları getirir.
Yaşı 2 -12 ya da 22 olsa da çocuklarımızın arama motoruna erişimlerinin kesintiye uğramaması için çaba göstermeliyiz.

Onların arama motorları olan meraklarının sayesinde geliştiklerini, var olduklarını unutmadan hayatı keşfetmenin yolunun meraktan geçtiğini bilmeliyiz.

Erişim haklarını kısıtlamayın! Özellikle ergenlik döneminde her merakın yaşantıya dönüşmemesi için, onlarla sonuçlar üzerine konuşun; neleri merak ettiği hakkında konuşun, bilgiye nasıl ulaşacağı hakkında konuşun ve hisleri ve tepkileri üzerine konuşun, sonuçları hakkındaki yorumlarına katkıda bulunun, öneri getirin. Gerekirse seçenekleri sınırlandırın ve sınırlandırılmış seçenekler arasından seçim şansını kullanmasını bekleyin. Çocuğunuzu gözlemleyin, fırsat verin, konuşun ve merakları karşısında seçeneklerinin içinde onların öğrenme motoru olarak yer alın!



Hülya GÜREL

Çocuk Gelişimi ve Eğitimcisi